Zamek Spiski, blisko tysiąc lat historii zapisanych na 4 ha powierzchni

Zamek w Spiszu, powstały na przełomie XI i XII wieku, jeden z największych kompleksów zamkowych w całej Europie Środkowej, siedziba m.in. królów węgierskich i świadek wielu wojen i bitew, był naszym głównym celem turystycznym ostatniego dnia trasy powrotnej z wakacji.

0

Zamek w Spiszu, powstały na przełomie XI i XII wieku, jeden z największych kompleksów zamkowych w całej Europie Środkowej, siedziba m.in. królów węgierskich i świadek wielu wojen i bitew, był naszym głównym celem turystycznym ostatniego dnia trasy powrotnej z wakacji.

Tour de Europe 2013, dzień 32 (poprzedni wpis z trasy: Preszów, historyczna starówka). Po blisko 1,5 godzinnej wizycie na starówce w Preszowie, udajemy się w blisko 40-kilometrową podróż w kierunku zachodnim, ku największej planowanej atrakcji tego dnia podróży – zabytkowemu zamkowi w Spiszu.

Zamek, położony obok miejscowości Spišské Podhradie (w zasadzie na wzgórzu górującym nad tą miejscowością), leży na trasie pomiędzy Preszowem a Popradem, dwoma dużymi słowackimi miastami. Od strony Preszowa wiedzie ku niemu wygodna autostrada D1, z której można podziwiać niezły widok na zamek, przejeżdżając obok niego. Przejeżdżając obok niego, gdyż oznakowania od strony Preszowa każą minąć autostradą zamek, a dopiero potem jest zjazd, wiodący do niego.

Zamek spiski widziany z miejscowości Spišské Podhradie
Zamek spiski widziany z miejscowości Spišské Podhradie
Zamek spiski
Zamek spiski
Zamek spiski
Zamek spiski
Zamek spiski
Zamek spiski

Tu praktyczne info – zjeżdżając zgodnie z oznakowaniem, dojedziecie do wpsomnianej miejscowości Spišské Podhradie, gdzie na parkingu (płatnym, kilka euro bez względu na czas parkowania) u stóp zamkowego wzgórza będziecie musieli zostawić samochód i dalej wspinać się na piechotę. Wspinaczka jest długotrwała, oprócz wejścia na wzgórze, trzeba je jeszcze dookoła obejść, bo wejście do zamku znajduje się od drugiej strony (od strony miejscowości Hodkovce). Forsowne wejście nam zajęło ok.40 minut (przewodniki podają czas 1 godzina).

Dużo wygodniej (ale my o tym nie wiedzieliśmy, więc zaliczyliśmy trasę opisaną wyżej) jest zjechać, jadąc od strony Preszowa (od wschodu), zjazdem wcześniejszym (miejscowość Beharovce) i dojechać samochodem na parking od strony wsi Hodkovce, znajdujący się… maksymalnie kilka minut podejścia pieszo do bramy zamku.

Wzgórze zamkowe, ze względu na swoje dogodne położenie, było zasiedlane już dziesiątki tysięcy lat temu, zorganizowane siedlisko ludzkie powstało tu już w czasach Chrystusa. Jego pozostałości archeolodzy odkrywają do dziś. Pierwsze zabudowania obecnego zamku zaczęły powstawać prawdopodobnie na przełomie XI i XII wieku, a pierwszy „chrzest bojowy” zamek przeszedł podczas najazdu Tatarów w wieku XIII. Potem był zamek siedzibą dworu królewskiego, w tym Elżbiety Kumańskiej, matki jednego z węgierskich królów.

Zamek spiski
Zamek spiski
Zamek spiski, widok na Spišské Podhradie
Zamek spiski, widok na Spišské Podhradie
Zamek spiski, pokazy starych sztuk walki
Zamek spiski, pokazy starych sztuk walki
Zamek spiski, pokazy starych sztuk walki
Zamek spiski, pokazy starych sztuk walki
Zamek spiski, pokazy starych sztuk walki
Zamek spiski, pokazy starych sztuk walki
Zamek spiski, muzeum
Zamek spiski, muzeum
Zamek spiski, muzeum
Zamek spiski, muzeum
Zamek spiski
Zamek spiski

Kolejny etap rozbudowy zamku to połowa XV wieku, kiedy to nabrał on współczesnych rozmiarów i kształtów. W 1487 r. w spiskim zamku urodził się Jan Zapolya, syn ówczesnych właścicieli fortecy, późniejszy król Węgier – przegrał wojnę z Habsburgami, tracąc berło.

Zamek spiski
Zamek spiski

Z Janem I Węgierskim (tak dziś jest oficjalnie nazywany) wiąże się też silna polska „historia” – otóż po przegranej z Habsburgami, uciekł on do Polski (przebywał m.in. w Odrzykoniu i Tarnowie), gdzie zawarł pakt z ówczesnym osmańskim sułtanem, Sulejmanem Wspaniałym, prosząc o pomoc w odzyskaniu korony w zamian za przyszłe poddaństwo względem Turków. Wraz z Turkami najechał Habsburgów, a kolejna wojna zakończyła się pokojem i przywróceniem mu korony, choć Jan nie cieszył się z niej za długo, gdyż wkrótce potem zmarł. Wcześniej jednak zdążył poślubić Izabelę Jagiellonkę, córkę polskiego króla Zygmunta Starego i Bony Sforzy, która po jego śmierci samodzielnie panowała na Węgrzech.

Spiska Kapituła, katedra św.Marcina
Spiska Kapituła, katedra św.Marcina

Wracając do zamku w Spiszu, po przegranej wojnie króla Jana z Habsburgami, ci ostatni przejęli twierdzę, która przechodziła pod komendę kolejnych rodów szlacheckich, z których ostatni formalnie posiadał prawa własności aż do 1945 r. W rzeczywistości jednak zamek pozostawał niezamieszkały już od końca XVII wieku. Jeszcze przez blisko sto lat stacjonowała tu jednostka wojskowa, ale i ona zamek opuściła. Po II wojnie światowej zamek przejęło państwo, a renowacja ruin rozpoczęła się w 1970 r.

Spiska Kapituła, wieża zegarowa
Spiska Kapituła, wieża zegarowa

Od lat osiemdziesiątych XX wieku zamek jest udostępniany zwiedzającym, a w 1993 r. został wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO. Wstęp na zamek jest płatny (bilet dla osoby dorosłej kosztuje 5 EUR), a dodatkowo można wypożyczyć przewodnik audio, który, co ciekawe i ważne, posiada także polską wersję językową (!). Co jeszcze ciekawsze, wypożyczenie audioprzewodnika nie wiąże się z żadnymi kosztami – trzeba jedynie pozostawić kaucję 10 EUR, która jest zwracana przy jego oddawaniu.

Na zamku w sezonie letnim odbywają się dość ciekawe (aczkolwiek prowadzone w języku słowackim, co w nas Polakach wzbudzało uśmiech na twarzy) historyczne przedstawienia, pokazy sztuk walki i średniowiecznej broni. Na zamku znajduje się także spore muzeum, posiadające m.in. ekspozycje broni czy narzędzi tortur.

Obok zamku, w zasadzie będąc częścią miejscowości Spišské Podhradie, znajduje się Spiska Kapituła, kiedyś oddzielne warowne miasteczko, siedziba biskupów Spiszu, razem z zamkiem wpisana na listę UNESCO. W dokumentach historycznych Kapituła pojawia się w XII wieku, stając się szybko ważnym ośrodkiem religijnym całego regionu. W XIV wieku dodano obwarowania, które przebudowano w XVII w. (dotrwały do dziś).

Spiska Kapituła, katedra św.Marcina
Spiska Kapituła, katedra św.Marcina
Spiska Kapituła, widok na zamek
Spiska Kapituła, widok na zamek
Spiska Kapituła
Spiska Kapituła

Spiska Kapituła zamieszkiwana była w zasadzie wyłącznie przez jej członków oraz ich służbę, a budowa miasteczka była bardzo nieskomplikowana – jedna ulica, wychodząca na zewnątrz dwoma bramami (dolną i górną). Na szczycie, przy górnej bramie znajduje się najbardziej okazała budowla kapituły, katedra św.Marcina, pierwotnie wybudowana w XIII w., a potem wielokrotnie przebudowywana. Obok stoi duży pałac biskupi, także budowany od XIII wieku. Warta uwagi jest jeszcze wieża zegarowa z końcówki XVIII wieku.

Wizytę na spiskim zamku zakończyliśmy jeszcze wizytą w pobliskiej regionalnej restauracji i degustacją słowackiej kuchni. Cały pobyt w tych okolicach zajął nam nieco ponad 3 godziny. Krótko po godzinie 16-tej pojechaliśmy dalej, w stronę ostatniej atrakcji na naszej wakacyjnej trasie – zabytkowej starówce Kieżmarku (po słowacku: Kežmarok).

Pełna galeria zdjęć ze spiskiego zamku znajduje się na osobnej stronie naszego bloga oraz na naszym profilu na Facebooku.

Jak bardzo przydatny jest dla Ciebie ten artykuł?

Kliknij na odpowiednią gwiazdkę i oceń treść

Dotychczasowa średnia ocena / 5. Ilość opinii:

Jeśli nasz artykuł jest dla Ciebie przydatny...

podziel się nim ze znajomymi 🙂

Dodaj komentarz

Please Login to comment
  Subscribe  
Powiadom o