Karnawał w Rio: Banda de Ipanema

W Polsce co roku telewizje pokazują nam Sambodrom, wbijając do głowy stereotyp karnawału jako zorganizowany przemarsz i konkurs szkół samby. A tymczasem największe karnawałowe parady w Rio mają miejsce… na ulicach miasta i z konkursem nic wspólnego nie mają. Więcej z szaloną zabawą, tańcem, śpiewem i tradycją.

0

W Polsce co roku telewizje pokazują nam Sambodrom, wbijając do głowy stereotyp karnawału jako zorganizowany przemarsz i konkurs szkół samby. A tymczasem największe karnawałowe parady w Rio mają miejsce… na ulicach miasta i z konkursem nic wspólnego nie mają. Więcej z szaloną zabawą, tańcem, śpiewem i tradycją.

Rio de Janeiro, uliczna parada karnawałowa "Banda de Ipanema"
Rio de Janeiro, uliczna parada karnawałowa „Banda de Ipanema”

Karnawał w Rio, dzień 4 (poprzedni wpis: Rio de Janeiro: Corcovado i pomnik Chrystusa Odkupiciela). Ten wpis zmieni życie tym, dla których karnawał w Rio to Sambodrom, telewizja, ogromniaste platformy z tańczącymi na nich roznegliżowanymi tancerkami w piórach. I owszem – to najbardziej znana „twarz” karnawału w Rio de Janeiro, pokazywana przez wszystkie telewizje we wszystkich możliwych krajach świata. Ale podczas, gdy my chcemy ten karnawał oglądać, Brazylijczycy (i Brazylijki) chcą w nim aktywnie uczestniczyć.

Rio de Janeiro, uliczna parada karnawałowa "Banda de Ipanema"
Rio de Janeiro, uliczna parada karnawałowa „Banda de Ipanema”

Karnawał to wielkie święto w Rio de Janeiro, dla wszystkich, nie tylko dla członków szkół samby, występujących w konkursach na Sambodromie. Miasto w ciągu kilku tygodni przed oficjalnym weekendem karnawału (aż do niedzieli po karnawale) wybucha wielką ilością ulicznych parad, w których uczestniczyć może dosłownie każdy. Swoją uliczną paradę ma każda dzielnica Rio de Janeiro, a im jest ona bardziej kameralna, tym lepiej dla niej, tym bardziej zacieśnia lokalne więzi.

Rio de Janeiro, uliczna parada karnawałowa "Banda de Ipanema"
Rio de Janeiro, uliczna parada karnawałowa „Banda de Ipanema”

Kiedyś uliczne parady organizowane były spontanicznie, bez żadnej organizacji i zasad. Od kilku już lat muszą być one rejestrowane, tak samo jak ekipy je organizujące. Ekipy te to „blocos” i „bandas”, czyli duże zazwyczaj orkiestry, idące na czele parady i grające przez cały czas jej trwania muzykę, najczęściej sambę. Nie są to zespoły składające się z przypadkowych ludzi z łapanki – to zorganizowane orkiestry, ćwiczące regularnie w ciągu roku, sprzedające często własne gadżety dla sfinansowania działalności. Najsłynniejsze są znane w całej Brazylii i koncertują nie tylko w czasie karnawału.

Nie do końca jasna jest dla nas różnica pomiędzy „bloco” a „banda” – z tego co wiemy, „banda” posiada sekcję dętą i gra nie tylko sambę, ale i przeboje innych stylów muzycznych. Generalnie gra przeboje, które tłum może chóralnie odśpiewywać w trakcie parady. Natomiast „bloco” ma często swój własny hymn, wybierany corocznie i raczej ogranicza się wyłącznie do samby.

Rio de Janeiro, uliczna parada karnawałowa "Banda de Ipanema"
Rio de Janeiro, uliczna parada karnawałowa „Banda de Ipanema”
Rio de Janeiro, uliczna parada karnawałowa "Banda de Ipanema"
Rio de Janeiro, uliczna parada karnawałowa „Banda de Ipanema”
Rio de Janeiro, uliczna parada karnawałowa "Banda de Ipanema"
Rio de Janeiro, uliczna parada karnawałowa „Banda de Ipanema”
Rio de Janeiro, uliczna parada karnawałowa "Banda de Ipanema"
Rio de Janeiro, uliczna parada karnawałowa „Banda de Ipanema”
Rio de Janeiro, uliczna parada karnawałowa "Banda de Ipanema"
Rio de Janeiro, uliczna parada karnawałowa „Banda de Ipanema”

Najsłynniejsze i największe uliczne parady w Rio de Janeiro, organizowane na głównej ulicy miasta w centrum („bloco” Monobloco), gromadzą corocznie setki tysięcy bawiących się i tańczących mieszkańców miasta i turystów. Często jednak słychać głosy, że te parady-molochy zatraciły już swój lokalny charakter, stając się ciężkimi do kontrolowania i prowadzenia. Swoje „blocos” ma każda dzielnica czy okolica miasta i te małe, lokalne parady mają zdecydowanie najlepszy klimat, aczkolwiek turyści raczej na nich nie bywają.

Rio de Janeiro, uliczna parada karnawałowa "Banda de Ipanema"
Rio de Janeiro, uliczna parada karnawałowa „Banda de Ipanema”

Najstarszą historycznie uliczną paradą karnawałową w Rio jest „Banda de Ipanema”, która po raz pierwszy odbyła się już w 1965 r., będąc formą protestu przeciwko panującej wtedy wojskowej juncie. Od tego czasu odbywa się regularnie, a od 2004 r. traktowana jest oficjalnie przez władze jako element dziedzictwa kulturowego miasta, za wkład w utrzymanie tradycji karnawałowej. Tak jak wszystkie „blocos” i „bandas” (zarejestrowanych jest ok.300 zespołów, organizujących ponad 500 parad w mieście w okresie karnawałowym), „Banda de Ipanema” organizowana jest w ściśle określonych terminach (sobota na tydzień przed karnawałem, sobota w weekend karnawału i wtorek w czasie karnawału) i ma ściśle określony punktu startu i końca oraz trasę.

Rio de Janeiro, uliczna parada karnawałowa "Banda de Ipanema"
Rio de Janeiro, uliczna parada karnawałowa „Banda de Ipanema”

Trasa parady jest na czas jej trwania zamykana dla ruchu ulicznego. „Banda de Ipanema” ma stałą trasę oraz punkt startu (plac Generała Osorio) i jest jedną z najbardziej do dziś znanych ulicznych parad w mieście, gromadząc za każdym razem kilkadziesiąt tysięcy ludzi, w dużej części pomysłowo poprzebieranych. Dla przykładu – plan na rok 2015 zakłada uczestnictwo ok.80 tys. ludzi w tych paradach.

Rio de Janeiro, uliczna parada karnawałowa "Banda de Ipanema"
Rio de Janeiro, uliczna parada karnawałowa „Banda de Ipanema”

Każdy może się do parady przyłączyć jako jej uczestnik (w indywidualnym stroju lub po prostu w zwykłych ciuchach), krocząc za samochodem z platformą, wiozącą część muzyków z „Banda de Ipanema”. Muzyków łatwo poznać, są ubrani w identyczne koszulki, produkowane specjalnie na tę okazję. Wzdłuż trasy rozstawiają się sprzedawcy wszystkiego dobra, przydatnego balangowiczom, głównie piwa i różnistych przekąsek, hot-dogów, kukurydzy itp.

Rio de Janeiro, uliczna parada karnawałowa "Banda de Ipanema"
Rio de Janeiro, uliczna parada karnawałowa „Banda de Ipanema”

„Banda de Ipanema” jest częścią kultury tego miasta, nieodzownym kawałkiem dorocznego karnawału, a w ostatnich latach upodobała sobie tę paradę społeczność gejów, co sprawia, że przed orkiestrą idzie z przodu wielobarwna parada „drag queen’s”, nie stroniąca od publiki, chętnie pozująca do zdjęć i znacznie ubarwiająca całość. Lubić to można lub nie, ale zobaczyć warto – to jest bowiem charakter tego zwykłego, ludzkiego karnawału, rzadko pokazywanego w naszych mediach.

Rio de Janeiro, uliczna parada karnawałowa "Banda de Ipanema"
Rio de Janeiro, uliczna parada karnawałowa „Banda de Ipanema”

To właśnie uliczne parady są solą karnawału w Rio i to na nich spędzają czas „lokalsi”. Parada z reguły dochodzi do punktu końcowego (w przypadku „Banda de Ipanema” jest to plac Generała Osorio) i tam rozpoczyna się całonocna balanga. Młodzi ludzie siedzą lub stoją na ulicach i chodnikach, imprezując do białego rana, wypijając przy okazji morze piwa (nawiasem piwo w Brazylii to najczęściej niezbyt smaczny „sikacz”). Nad ranem do akcji wkraczają ekipy sprzątające i tak… do następnej ulicznej imprezy.

Jeśli chcecie taką paradę po prostu zobaczyć w Rio, nie obowiązuje Was żaden „dress code” – przychodzi się w zwykłym letnim ubraniu. Warto pamiętać też o jednym – kilkudziesięciotysięczny tłum z turystami i alkoholem jest wabikiem dla armii kieszonkowców – wybierając się na paradę nie zabierajcie ze sobą grubszej gotówki w portfelu – najlepiej zabrać po prostu drobne na piwo czy jedzenie. Czytaliśmy takie ostrzeżenia przed wyjazdem i z własnego doświadczenia wiemy, że są prawdziwe – i nas dopadła ta armia kieszonkowców – na szczęście złodziej „zwinął” jedynie drobne na piwo.

Szukając w sieci, znajdziecie mnóstwo informacji na temat terminów poszczególnych ulicznych parad w różnych częściach miasta. Więc nawet, gdy nie dostaniecie (lub nie chcecie wydawać setek dolarów na nie) biletów na Sambodrom, warto się na karnawał do Rio wybrać. Zabawa i niesamowite wspomnienia gwarantowane 🙂

A w następnym wpisie zabierzemy Was do Ogrodu Botanicznego w Rio de Janeiro.

Pełna galeria zdjęć z ulicznej karnawałowej parady „Banda de Ipanema” w Rio znajduje się na osobnej stronie naszego bloga oraz na naszym fanpage’u na Facebooku.

Jak bardzo przydatny jest dla Ciebie ten artykuł?

Kliknij na odpowiednią gwiazdkę i oceń treść

Dotychczasowa średnia ocena / 5. Ilość opinii:

Jeśli nasz artykuł jest dla Ciebie przydatny...

podziel się nim ze znajomymi 🙂

Dodaj komentarz

Please Login to comment
  Subscribe  
Powiadom o